Hướng dẫn đọc thông số CPU, RAM, DISK khi chạy lệnh trên Linux

Trong quá trình quản trị VPS hoặc máy chủ, việc theo dõi và hiểu rõ các thông số hệ thống là điều vô cùng quan trọng. Các thông số về CPU, RAM và DISK phản ánh trực tiếp hiệu suất hoạt động, giúp bạn kịp thời xử lý các vấn đề quá tải hay nghẽn tài nguyên. Chính vì vậy, công ty VPSTTT gửi đến bạn bài hướng dẫn chi tiết cách đọc thông số CPU, RAM, DISK khi chạy lệnh trên Linux — giúp bạn quản lý hệ thống hiệu quả, ổn định và tiết kiệm chi phí vận hành.

Kiểm tra thông số CPU

Kiểm tra cấu hình CPU

Lệnh 1: 

				
					lscpu
				
			

Giải thích thông số:

Trường	Ý nghĩa
Architecture	Kiến trúc CPU (x86_64, ARM, v.v.)
CPU(s)	Tổng số lõi logic (bao gồm Hyper-Threading nếu có)
Thread(s) per core	Số luồng mỗi lõi
Core(s) per socket	Số lõi vật lý trên mỗi socket
Socket(s)	Số CPU vật lý (socket) trên mainboard
Vendor ID	Hãng sản xuất (Intel, AMD, v.v.)
Model name	Tên CPU cụ thể (vd: Intel(R) Xeon(R) Platinum 8272CL)
CPU MHz	Tốc độ xung nhịp hiện tại của từng lõi
CPU max MHz	Tốc độ tối đa CPU có thể đạt
Virtualization	Hỗ trợ ảo hóa (VT-x, AMD-V)
NUMA node(s)	Số node bộ nhớ (hữu ích khi tối ưu hệ thống đa CPU)

• Như ảnh trên đã giải thích rõ khi kiểm tra thông số

Lệnh 2:

				
					top
				
			

hoặc

				
					htop
				
			

• Giải thích:

• %Cpu(s): cho biết mức sử dụng CPU:

• us: user (ứng dụng)

• sy: system (kernel)

• id: idle (nhàn rỗi)

• wa: waiting for I/O

• st: stolen (bị hypervisor chiếm dụng)

Kiểm tra RAM

Lệnh:

				
					free -h
				
			

Giải thích thông số:

Trường	Ý nghĩa
total	Tổng dung lượng RAM vật lý
used	RAM đã sử dụng (bao gồm cache)
free	RAM còn trống chưa dùng
shared	RAM chia sẻ giữa các tiến trình
buff/cache	RAM được dùng làm cache và buffer (sẽ giải phóng khi cần)
available	RAM khả dụng thực tế cho ứng dụng

Kiểm tra ổ đĩa (DISK)

Kiểm tra dung lượng từng phân vùng:

				
					df -h
				
			

Cột	Ý nghĩa
Filesystem	Tên thiết bị / phân vùng
Size	Tổng dung lượng
Used	Đã sử dụng
Avail	Còn trống
Use%	Tỷ lệ đã sử dụng
Mounted on	Thư mục mount

Sau khi khảo sát và kiểm tra tài nguyên tại, bạn đã nắm vững thông số kỹ thuật của các hệ điều hành Linux – từ cấu hình phần cứng đến khả năng vận hành thực tế.

KẾT LUẬN

Qua bài Hướng dẫn đọc thông số CPU, RAM, DISK khi chạy lệnh trên Linux của công ty VPSTTT, bạn có thể dễ dàng kiểm tra hiệu suất hệ thống và theo dõi tình trạng tài nguyên một cách chính xác. Việc nắm rõ các chỉ số này giúp bạn chủ động phát hiện sớm tình trạng quá tải, tối ưu hiệu năng máy chủ, giảm rủi ro gián đoạn dịch vụ. Đây là một bước quan trọng để đảm bảo VPS hoạt động ổn định, an toàn và tiết kiệm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.